Discord và foundation của một thế hệ ứng dụng mới

Hey, lại là hắn đây.

Dạo gần đây hắn dành khá nhiều thời gian nghịch Discord. Ban đầu cũng chỉ nghĩ đây là một ứng dụng để chat, chơi game, tham gia vài cộng đồng linh tinh. Nhưng càng nhìn kỹ, hắn càng thấy Discord đang sở hữu một thứ khá thú vị. Nó đã xây gần xong phần nền mà rất nhiều ứng dụng trong tương lai sẽ cần.

Khi mọi ứng dụng dần trở thành một cuộc trò chuyện

Trước đây, mỗi phần mềm thường có một giao diện riêng. Muốn đặt vé máy bay, chúng ta mở một màn hình đầy ô nhập liệu. Muốn tìm việc, chúng ta đi qua hàng loạt bộ lọc. Muốn học tiếng Anh, chúng ta chọn bài học, bấm từng menu, đi qua từng màn hình. Phần lớn công sức xây phần mềm cũng nằm ở việc nghĩ xem người dùng phải bấm vào đâu để nói cho máy tính biết họ muốn gì.

AI đang làm chuyện đó thay đổi khá nhanh.

Thay vì học cách sử dụng một phần mềm, con người chỉ cần nói điều mình muốn. “Tìm cho tôi một chuyến bay đi Singapore cuối tuần này”. “Giải thích cho tôi vì sao đoạn code này chậm”. “Tôi muốn học về trading system trong ba tháng”. Máy tính bắt đầu học cách hiểu con người, thay vì con người phải học cách sử dụng máy tính.

Khi chuyện đó xảy ra, chat có khả năng trở thành một trong những giao diện tự nhiên nhất của phần mềm. Không phải vì mọi ứng dụng đều cần trông giống ChatGPT, mà bởi hội thoại là cách con người vẫn dùng để truyền đạt ý định với nhau từ hàng nghìn năm nay.

Phía sau một dòng tin nhắn có thể là hàng trăm hệ thống đang hoạt động. Nhưng phía trước người dùng chỉ còn một ô nhỏ với con trỏ đang nhấp nháy.

Và Discord đã có sẵn cái ô ấy

Điều làm hắn chú ý tới Discord nằm ở đây.

Nếu muốn xây một ứng dụng từ đầu, hắn phải làm đăng ký tài khoản, đăng nhập, profile, notification, permission, chat, realtime connection, quản lý cộng đồng và hàng đống thứ nhỏ nhặt khác. Chưa chắc những thứ đó tạo nên giá trị chính của sản phẩm, nhưng không có chúng thì sản phẩm lại chẳng chạy được.

Discord đã làm phần lớn công việc ấy.

Nó có user, server, channel, role, permission, message, voice, notification và một hệ thống bot khá trưởng thành. Quan trọng hơn, nó không phải một platform trống đang chờ developer mang người dùng tới. Một lượng người dùng rất lớn đã ở đó, đã quen với việc tham gia server, nhắn tin với bot, nhận notification và chuyển qua lại giữa những cộng đồng khác nhau.

Như vậy, thay vì xây một căn nhà mới giữa cánh đồng rồi tìm cách kéo người tới ở, developer có thể mở một cửa hàng ngay trong một thành phố đã đông người.

API biến Discord thành một platform

Điều thú vị tiếp theo là Discord không chỉ cho phép bot trả lời vài câu lệnh vui vẻ.

API của nó cho phép developer tương tác với khá nhiều thành phần cốt lõi của platform. Bot có thể đọc và gửi message, tạo channel, quản lý role, xử lý interaction, gửi thông báo, điều khiển quyền truy cập và kết nối với những hệ thống nằm hoàn toàn bên ngoài Discord.

Điều đó tạo ra một ranh giới khá đẹp.

Discord lo phần con người nhìn thấy và tương tác mỗi ngày. Developer lo phần logic nằm phía sau.

Một dating service chẳng hạn, có thể dùng Discord làm nơi người dùng tham gia cộng đồng và trò chuyện. Nhưng hệ thống matching, verification, payment, reputation và AI có thể nằm trên server riêng. Khi hai người phù hợp với nhau, bot chỉ việc thông báo. Khi cả hai đồng ý kết nối, hệ thống có thể mở một không gian riêng cho họ.

Nhìn từ phía người dùng, mọi thứ diễn ra trong Discord. Nhưng phía sau nó đã là một ứng dụng tương đối phức tạp.

AI càng mạnh, lớp giao diện càng mỏng

Đây có lẽ là phần khiến hắn hứng thú nhất.

AI đang khiến chi phí xây logic phần mềm giảm xuống rất nhanh. Một developer có thể xây những hệ thống mà vài năm trước cần cả một team. Nhưng đồng thời, AI cũng khiến rất nhiều giao diện truyền thống trở nên không còn cần thiết.

Nếu người dùng có thể nói thẳng điều họ muốn, tại sao phải xây mười màn hình để họ bấm?

Nếu AI có thể hiểu một người đang tìm kiểu đối tượng nào, tại sao phải bắt họ kéo hai mươi thanh filter?

Nếu một AI tutor biết người học đang ở đâu, tại sao người học phải mở curriculum rồi tự tìm bài tiếp theo?

Phần mềm có thể dần trở nên vô hình. Người dùng nói chuyện với hệ thống, hệ thống tự tìm công cụ phù hợp phía sau rồi mang kết quả trở lại cuộc hội thoại.

Khi đó, thứ quan trọng không còn là ai có dashboard đẹp nhất. Nó là ai sở hữu context tốt hơn, workflow tốt hơn, dữ liệu tốt hơn và cộng đồng tốt hơn.

Discord như một hệ điều hành cho cộng đồng

Có lẽ vì vậy hắn bắt đầu nhìn Discord theo một cách khác.

Discord không nhất thiết chỉ là một ứng dụng chat. Nó có thể được xem như một lớp hạ tầng xã hội để những ứng dụng khác chạy phía trên.

Dating chỉ là một ví dụ. Một server khác có thể trở thành trường học với AI tutor riêng cho từng thành viên. Một server có thể trở thành professional club nơi engineer, trader và founder được xác minh rồi kết nối với nhau. Một server khác có thể trở thành prediction network, nơi mỗi nhận định được lưu lại nhiều năm để tạo nên reputation của từng người.

Developer không cần xây lại thế giới từ đầu. Họ chỉ xây phần làm cho thế giới ấy trở nên khác biệt.

Internet từng trải qua một quá trình tương tự. Ban đầu mỗi công ty tự dựng server, tự xây hệ thống thanh toán, tự lo gần như mọi thứ. Sau đó cloud xuất hiện, payment platform xuất hiện, authentication service xuất hiện. Từng lớp hạ tầng được bóc khỏi ứng dụng để developer dành nhiều thời gian hơn cho vấn đề thực sự muốn giải quyết.

Có thể giao diện cũng đang bước vào một quá trình như vậy.

Thay vì mỗi startup lại xây thêm một ứng dụng với home page, sidebar, profile, notification và một đống màn hình na ná nhau, biết đâu nhiều sản phẩm tương lai chỉ đơn giản là một bot, một cộng đồng và một hệ thống rất thông minh nằm phía sau.

Có thể chúng ta không cần thêm một app

Hắn từng nghĩ muốn làm một sản phẩm thì phải bắt đầu bằng một website hoặc mobile app. Giờ hắn không còn chắc nữa.

Nếu sản phẩm cần camera, bản đồ, đồ họa hay những tương tác đặc biệt, tất nhiên một ứng dụng riêng vẫn có ý nghĩa. Nhưng với những sản phẩm mà bản chất là kết nối con người, trao đổi thông tin, học tập, tư vấn, tuyển dụng, dating hay xây dựng cộng đồng, có khi việc tạo thêm một ứng dụng chỉ đang bắt người dùng cài thêm một cái icon lên điện thoại.

Discord đã có identity. Đã có communication. Đã có notification. Đã có community. Đã có một lượng người dùng đủ lớn. Và quan trọng nhất, nó có API đủ rộng để developer đặt một bộ não khác phía sau những cuộc trò chuyện ấy.

AI có thể đang làm cho phần mềm ngày càng thông minh hơn, nhưng nghịch lý là giao diện của chúng lại có thể ngày càng đơn giản hơn.

Sau cùng, giao diện lâu đời nhất của con người chưa bao giờ là màn hình, menu hay những chiếc nút.

Nó vẫn luôn là một cuộc trò chuyện.

❤️ cowriter aethery